Qoidalar

§58-1-1. Nego BQMPdan foydalangan holda potensial xaridorni aniqlash tartibi

(58-1-1-§ yangi paragraf kiritilgan va "Toshkent" RFBda qimmatli qog'ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o'zgartirish va qo'shimchalar (27.08.2019 yildagi 1-son bayonnoma) ga muvofiq tahrirda bayon etilgan).

655-8-6. Birjaning birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan qimmatli qog‘ozlar sotuvchilarining brokerlari keyinchalik "Nego Board" muzokaralar auksioni rejimida faoliyat yurituvchi Savdo tizimi bo‘limida bitim tuzish huquqi to‘g‘risida bitim tuziladigan potensial xaridorni aniqlash maqsadida Birjaning Buyurtmalarni qabul qilish maxsus platformasidan foydalanish huquqiga ega.

Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (20.05.2025 yildagi 9-son bayonnoma) qarorga asosan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

655-8-7. Nego BQMPda potensial xaridorni aniqlash quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi:

• bo‘lajak bitim (oferta) shartlari to‘g‘risida e’lon berish;
• sotuvchi brokeri tomonidan Nego BQMPda aksiyalar paketini sotish uchun oferta taqdim etilishi;
• brokerlar tomonidan potensial xaridorlarning ofertaga qarshi arizalarini qabul qilish (aksept);
• oferta uchun eng yaxshi taklifini tanlash;
• potensial xaridorni tanlash natijalari to‘g‘risidagi bayonnomani avtomatik ravishda shakllantirish;
• Kelishuv tuzish.

(p.655-8-7. Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2023 yil 25 dekabrdagi 1-son bayonnoma) qarorga asosan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

655-8-8. Sotuvchi yoki u vakolat bergan shaxs (investitsiya vositachisi - sotuvchining brokeri) belgilangan muddatlarda Birja a’zosi - sotuvchining veb-saytida, Birjaning rasmiy veb-saytida, shuningdek boshqa ommaviy axborot vositalarida oferta shartlari to‘g‘risidagi e’lonni joylashtiradi. E’lon quyidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi kerak:

• sotuvchi va uning vositachisining nomi, ularning aloqa ma’lumotlari, jumladan pochta va elektron manzili, telefon raqamlari;
• savdolar tashkilotchisining nomi;
• qimmatli qog‘ozlar paketini savdoga qo‘yish sanasi va joyi;
• emitentning nomi, pochta manzili;
• emitentning faoliyat profili;
• qimmatli qog‘ozlarning umumiy soni, toifasi va qimmatli qog‘ozlarni joylashtirishning boshlang‘ich narxi;
• ustav fondi miqdori (pul ifodasida) to‘g‘risidagi ma’lumot;
• qimmatli qog‘ozlarni sotib olish uchun ariza topshirish shartlari (potensial xaridorni aniqlash bo‘yicha Nego BQMPga taqdim etilgan ofertaning veb-manziliga havola);
• arizalarni tanlashning tugash sanasi va vaqti;
• aksiyalar paketini sotib olish uchun ariza topshirish shartlari (BQMP manziliga havola);
• qimmatli qog‘ozlarni sotishning boshqa ma’lumotlari va shartlari (mavjud bo‘lsa).

(655-8-8-bandlar. Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (20.05.2025 yildagi 9-sonli bayonnoma) tahrirga muvofiq o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

655-8-9. Sotuvchining brokeri tomonidan Nego BQMPda qimmatli qog‘ozlarni sotish bo‘yicha oferta parametrlari sotuvchining topshirig‘iga muvofiq ko‘rsatilgan muddatlarda kiritiladi.

Bunda: salohiyatli xaridorni aniqlash bo‘yicha buyurtmanomaning Nego BQMPda bo‘lish muddati qimmatli qog‘ozlar sotuvchisi tomonidan belgilanadi, biroq 3 ish kunidan kam bo‘lmasligi kerak; salohiyatli xaridorni tanlashning tugash vaqti soat 9:00 dan 18:00 gacha bo‘lgan oraliqda belgilanishi kerak.

(655-8-9-bandlar. Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi qarorga asosan tahrirda bayon etilgan.

655-8-10. Xaridorlarning brokerlari tegishli ofertaga o‘zlarining muqobil talabnomalarini (akseptni) Nego BQMPga qimmatli qog‘ozlar birligining narxini, shuningdek, xaridorning xarid qilish topshirig‘i raqami va sanasini ko‘rsatgan holda elektron shaklda taqdim etadilar. Xaridorlarning brokerlari tomonidan Nego BQMPda ofertaga qarshi buyurtmalar (aksept) berilishi ofertaning barcha shartlarini so‘zsiz qabul qilish hisoblanadi. Bunda tanlov muddati tugaguniga qadar sotuvchi va xaridor tomonidan buyurtmanomalarni qaytarib olishga yo‘l qo‘yilmaydi. Tanlov kamida ikki nafar talabgordan buyurtmanomalar topshirilgan taqdirda o‘tkazilgan hisoblanadi.

(655-8-10-band Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2023 yil 10 apreldagi 5-son bayonnoma) qarorga asosan yangi tahrirda to‘ldirilgan va bayon etilgan)

655-8-11. Birinchi ariza boshlang‘ich narx miqdori bo‘yicha, keyingilari esa tanlov qadamini hisobga olgan holda qabul qilinishi mumkin. Bunda talabnomalarni tanlab olish qadami Nego BQMP tomonidan qimmatli qog‘ozning boshlang‘ich narxining 0,1 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda qabul qilinadi va har bir keyingi talabnoma avvalgi talabnomadan tanlab olish qadamining eng kam miqdoriga ortiq bo‘lishi kerak.

655-8-12. Agar Nego BQMPda qimmatli qog‘ozlar narxini oshirish to‘g‘risida qabul qilingan oxirgi taklif tanlov vaqti tugashidan o‘n daqiqadan kam vaqt oldin berilgan bo‘lsa, arizalarni qabul qilish muddati oxirgi ariza berilgan paytdan boshlab o‘n daqiqaga uzaytiriladi. Har bir keyingi ariza arizalarni qabul qilish muddatini o‘n daqiqaga uzaytiradi. Bunda buyurtmanomalarni qabul qilish vaqti tanlov g‘olibi (taklif narxi eng yuqori bo‘lgan potensial xaridorning oxirgi qabul qilingan buyurtmanomasi) uzil-kesil aniqlangunga qadar uzaytiriladi.

(655-8-12-bandlar). "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (03.03.2021 yildagi 4-son bayonnoma) ga muvofiq tahrirda to‘ldirildi va bayon etildi.

655-8-13. Taqdim etilgan lot bo‘yicha kamida ikki nafar talabgor ishtirok etgan taqdirda, eng yuqori narx bo‘yicha oxirgi buyurtmanomani kimning nomidan topshirgan bo‘lsa, o‘sha shaxs YaDTK Savdo tizimida bitim tuzish to‘g‘risidagi bitimni keyinchalik tuzish huquqiga ega bo‘lgan potensial xaridor deb e’tirof etiladi.

Bunda, Bitimda bitim tuzilishi lozim bo‘lgan muddat majburiy tartibda ko‘rsatiladi va bu muddat Bitim tuzilgan sanadan boshlab 10 ish kunidan oshmasligi lozim.

(655-8-13-bandlar. "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (20.05.2025 yildagi 9-sonli bayonnoma) ga muvofiq tahrirda bayon etilgan.

655-8-14. Potensial xaridorlarning ofertaga qarshi buyurtmanomalari Nego BQMPda O‘zbekiston Respublikasi TIF Milliy bankida ochilgan Birja HKKPning ikkilamchi depozit hisobvarag‘ida pul mablag‘larini oldindan deponentlashni hisobga olgan holda qabul qilinadi. Potensial xaridor tomonidan oldindan deponentlangan pul mablag‘lari miqdori sotuvchining ofertasida boshlang‘ich narx bo‘yicha belgilangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining kamida 6 (olti) foizini tashkil etishi kerak. Bunda potensial xaridorlar manfaatlarini ifodalovchi brokerlar tomonidan pul mablag‘larini oldindan depozitga qo‘ymasdan turib buyurtmanomalar kiritishga yo‘l qo‘yilmaydi. Oldindan deponentlangan pul mablag‘larining miqdori va sotib olish uchun kiritilgan buyurtmalarning parametrlari uchun ushbu buyurtmani joylashtirgan xaridorning brokeri javob beradi.

Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (28.05.2021 yildagi 6-son bayonnoma) "ga asosan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

655-8-14-1. Tanlov g‘oliblari uchun oldindan deponentlangan pul mablag‘lari bitimlarning keyingi turi uchun hisobga olinishi mumkin: davlatga tegishli aksiyalarni sotish uchun - tanlov natijalari bo‘yicha olingan narx bo‘yicha aniqlangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining 15 foizi miqdorida keyingi bitimni amalga oshirish uchun Birjaning HKKPning TIF Milliy bankidagi ikkilamchi depozit hisobvarag‘iga pul mablag‘larini majburiy ravishda deponentlashda; davlatga tegishli bo‘lmagan aksiyalarni sotish uchun - mijozning topshirig‘iga ko‘ra T+2 hisob-kitob kodi bilan bitimni qoplash uchun yakuniy hisob-kitobda pul mablag‘larini TIF Milliy bankidagi brokerning ikkilamchi depozit hisobvarag‘iga o‘tkazish orqali.

655-8-14-2. Tanlov o‘tkazilgandan keyin oldindan deponentga qo‘yilgan pul mablag‘larini qaytarish tanlov g‘oliblari bo‘lmagan quyidagi tanlov ishtirokchilariga ta’minlanadi, ya’ni:

a) uchinchi va undan keyingi quyi o‘rinlarni egallagan tanlov ishtirokchilariga - oldindan deponentlangan pul mablag‘larining to‘liq summasi - tanlov yakunlangan sanadan keyin 3 ish kuni ichida;

b) ikkinchi o‘rinni egallagan tanlov ishtirokchisiga quyidagi qismlar bilan:

• birinchi qism - sotuvchining ofertasida boshlang‘ich narx bo‘yicha belgilangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining 1% (bir foiz) chegirib tashlangan holda oldindan deponentlangan pul mablag‘larining to‘liq summasi - tanlov yakunlangan sanadan keyin 3 ish kuni ichida;
• ikkinchi qismi - agar sotuvchidan Bitim tuzish to‘g‘risida taklif kelib tushmagan bo‘lsa, sotuvchining ofertasida boshlang‘ich narx bo‘yicha belgilangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining 1% (bir foiz) miqdorida - tanlov yakunlangan sanadan keyin 15 ish kuni ichida.

(qo‘shimcha 655-8-14-1,2-bandlar kiritilgan va Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (28.05.2021 yildagi 6-son bayonnoma) ga muvofiq tahrirda bayon etilgan).

655-8-15. Salohiyatli xaridorni tanlash muddati tugagunga qadar Nego BQMPda xaridorning buyurtmanomasida qimmatli qog‘ozlar birligi va umumiy paketi uchun faqat ko‘rsatilgan narx aks ettiriladi, buyurtmanomaning boshqa parametrlari, shu jumladan brokerning nomi oshkor etilmaydi. Xaridor brokerining nomini oshkor qilish potensial xaridorni tanlash tugagandan so‘ng amalga oshiriladi va ushbu ma’lumot barcha uchun ochiq bo‘ladi.

655-8-16. Narx belgilash parametrlarini buzib ko‘rsatuvchi soxta buyurtmanomalar berilishiga yo‘l qo‘ymaslik maqsadida fond birjasi har bir berilgan buyurtnamona uchun Birja Boshqaruvi tomonidan belgilanadigan miqdorda haq olish huquqiga ega.

655-8-17. Bo‘lajak bitim g‘olibi elektron tizim tomonidan barcha buyurtmalarni "maksimal narx" tamoyili bo‘yicha saralash orqali avtomatik tarzda aniqlanadi.

Birinchi o‘rinni egallagan talabnoma va uning talabgori potensial xaridorni tanlash g‘olibi deb e’tirof etiladi. Shu bilan birga, Nego BQMPda potensial xaridorni tanlash yakunlari bo‘yicha g‘olib va tanlovda ikkinchi o‘rinni egallagan shaxs, shuningdek oferta parametrlari ko‘rsatilgan holda avtomatik ravishda tanlov bayonnomasi shakllantiriladi, uning asosida 5 ish kuni ichida g‘olib bilan Bitim tuziladi.

G‘olib bilan Bitim tuzish uchun umumiy 5 ish kunidan (shuningdek, ikkinchi o‘rinni egallagan talabgor tanlov g‘olibi deb topilgan hollarda) Xaridorga Bitimni to‘ldirish, imzolash va sotuvchiga taqdim etish uchun 3 ish kuni beriladi. Sotuvchiga sotib oluvchidan to‘ldirilgan va imzolangan bitimni olgandan so‘ng bitimni tuzish bo‘yicha qo‘shimcha harakatlarni amalga oshirish uchun 2 ish kuni ajratiladi.

(Tanlov g‘olibi tomonidan tanlov bayonnomasi shakllantirilgan kundan boshlab 5 ish kuni ichida Bitim tuzilmasa yoki Bitim tuzilgandan so‘ng bitimni amalga oshirish rad etilsa yoxud tanlov g‘olibining aybi bilan bitim amalga oshirilmagan taqdirda, Bitimda ko‘rsatilgan sotuvchi yoki sotuvchining vakili talabgorning manziliga tegishli Bitim tuzish to‘g‘risida rasmiy taqdimnoma yuboradi, bu taqdimnoma sotuvchi yoki sotuvchi vakilining rasmiy taqdimnomasi olingan kundan boshlab 5 ish kuni ichida taraflar tomonidan tuzilishi kerak.

Tanlov tanlovida ikkinchi o‘rinni egallagan talabgor tomonidan sotuvchi yoki sotuvchi vakilining rasmiy taqdimnomasini olgan sanadan boshlab 5 ish kuni ichida Bitim tuzmagan yoki Bitim tuzilgandan so‘ng bitimni amalga oshirishni rad etgan yoxud tanlovda ikkinchi o‘rinni egallagan talabgorning aybi bilan Bitimda belgilangan muddatlarda bitimni amalga oshirmagan taqdirda, Birja tanlov natijalarini bekor qilish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

Tanlov tanlovi g‘olibi yoki ikkinchi o‘rinni egallagan talabgor Bitim tuzishni rad etgan yoki Bitim tuzilgandan keyin bitimni amalga oshirishni rad etgan barcha hollarda, ko‘rsatilgan shaxslar Bitimni tuzishni rad etgan kunda Birja manziliga sodir bo‘lgan fakt to‘g‘risida rasmiy xabarmona (firma blankasidagi rasmiy xat) yuborishlari shart.

(655-8-17-b. Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2024 yil 7 martdagi 2-sonli bayonnoma) tahrirga muvofiq o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

655-8-17-1. Tanlov g‘olibi aniqlangandan so‘ng sotuvchi u bilan Bitim tuzadi, unda aksiyalar paketini maydalash natijasida qimmatli qog‘ozlar paketini qismlarga (lotlarga) bo‘lib sotish imkoniyatiga yo‘l qo‘yiladi.

Aksiyalar paketini maydalash to‘g‘risidagi qarorni faqat ushbu qarorni qabul qilishda mutlaq huquqqa ega bo‘lgan sotuvchi qabul qiladi.

Bunda har bir qism (lot) muayyan shartlar bilan qimmatli qog‘ozlarning alohida oldi-sotdi bitimini ifodalaydi va har bir bitim Bitimda ko‘rsatilgan qimmatli qog‘ozlar paketlarini qismlarga bo‘lish natijalari bo‘yicha bitimlarni amalga oshirish jadvaliga muvofiq muayyan muddatda amalga oshiriladi.

Sotuvchi va tanlov g‘olibi o‘rtasida tuzilgan Bitimda qimmatli qog‘ozlarni sotish muddati ko‘rsatilishi shart, bu muddat Bitim tuzilgan kundan boshlab 10 ish kunidan oshmasligi kerak. Bunda, agar qimmatli qog‘ozlar paketi qismlarga (bir nechta lotlarga - bir nechta bitimlarga) bo‘lib sotilsa, birinchi bitim uchun sotish muddati Bitim tuzilgan kundan boshlab 10 ish kunidan oshmasligi kerak, keyingi bitimlar uchun esa yuqorida ko‘rsatilgan Bitimda belgilangan bitimlarni amalga oshirish jadvaliga muvofiq.

(655-8-17-1-bandlar Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (06.08.2021 yildagi 8-son bayonnoma) tahrirga muvofiq to‘ldirilgan va bayon etilgan.

655-8-17-2. Tomonlar qimmatli qog‘ozlar paketini qismlarga bo‘lib (bir nechta bitimlar bilan) sotishni kelishib olgan Bitimda quyidagilar nazarda tutilishi kerak:

• har bir bitimni to‘lash tartibi va shartlari;
• sotib olingan qimmatli qog‘ozlarni blokirovka qilish tartibi va shartlari;
• sotib olingan qimmatli qog‘ozlarni blokdan chiqarish tartibi va shartlari;
• sotib olingan qimmatli qog‘ozlarni blokirovka qilish jarayoni tugaguniga qadar qimmatli qog‘ozlarni uchinchi shaxslarga begonalashtirishni taqiqlash;
• bitimlarni yoki bitimlarni o‘tkazish jadvaliga muvofiq bitimlarni sotib oluvchi rad etgan taqdirda sotuvchining harakatlari;
• xaridor belgilangan jadvalga muvofiq qolgan bitimlarni amalga oshirishdan bosh tortgan taqdirda, xaridor tomonidan qimmatli qog‘ozlarni va sotuvchi tomonidan pul mablag‘larini qaytarish tartibi va shartlari;
• xaridor qolgan bitimlarni amalga oshirishdan bosh tortgan taqdirda xaridorga qo‘llaniladigan jarima sanksiyalarining miqdori va miqdori;
• qimmatli qog‘ozlarning butun paketi to‘liq to‘langunga qadar bo‘lgan vaqt oralig‘ida faqat to‘langan bitimlar bo‘yicha amalga oshiriladigan korporativ harakatlar tartibini tartibga soluvchi normalar (ovoz berish huquqi, dividendlar olish huquqi);
• fors-major holatlar yuzaga kelganda sotuvchi va xaridorning boshqa harakatlari.

Qimmatli qog‘ozlar paketi qismlarga bo‘lib (bir necha bitimlar bilan) sotib olingan taqdirda, sotib olingan qimmatli qog‘ozlar blokirovkasi butun paket to‘liq sotilgunga qadar yoki qimmatli qog‘ozlar sotuvchisining ko‘rsatmasiga binoan amalga oshiriladi.

Sotib olingan qimmatli qog‘ozlarni blokirovka qilish tuzilgan Bitim shartlariga ko‘ra, yuqorida ko‘rsatilgan brokerning depozitariy modulidagi depo hisobvarag‘ida xaridorni ifodalovchi investitsiya vositachisi-broker tomonidan amalga oshiriladi. Xaridor (tanlov g‘olibi) tomonidan qimmatli qog‘ozlarning boshqa egalariga to‘liq blokirovka olib tashlanguniga qadar begonalashtirilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

Sotib olingan qimmatli qog‘ozlar paketini qismlarga bo‘lib (bir necha bitimlar bilan) blokirovkadan chiqarish sotuvchining ko‘rsatmasi (topshirig‘i) bo‘yicha amalga oshiriladi.

(qo‘shimcha 655-8-17-1,2-bandlar kiritilgan va Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (28.05.2021 yildagi 6-son bayonnoma) qarorga muvofiq tahrirda bayon etilgan).

655-8-18. Agar qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga buyurtmanomalar kelib tushmagan bo‘lsa yoki buyurtmanomalar berish muddati tugaganidan keyin faqat bitta talabgordan buyurtmanoma berilgan bo‘lsa, potensial xaridorni tanlash amalga oshmagan deb topiladi.

Potensial xaridorni tanlash natijalari quyidagi hollarda bekor qilinadi: tanlov bayonnomasi tuzilgan kundan boshlab 5 ish kuni ichida Bitim tuzilmasa yoki Bitim tuzilgandan so‘ng bitimni amalga oshirish rad etilsa yoxud bitimni amalga oshirish rad etilsa yoki bitimda ko‘rsatilgan muddatlarda bitim amalga oshirilmasa, bayonnoma bo‘yicha talabgorlar (tanlovda birinchi va ikkinchi o‘rinni egallagan talabgorlar).

(655-8-18-band Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2023 yil 10 apreldagi 5-son bayonnoma) qarorga asosan to‘ldirilgan va tahrirda bayon etilgan).

655-8-19. Tanlov bayonnomasi shakllantirilgan kundan boshlab 5 ish kuni ichida Bitim tuzilmagan yoki Bitim tuzilgandan so‘ng bitimni amalga oshirish rad etilgan yoxud Bitimda ko‘rsatilgan muddatlarda ayb tufayli bitim amalga oshirilmagan taqdirda:

• sotuvga taklif kiritgan sotuvchi;
• yoki tanlov g‘olibi bo‘lgan potensial xaridorning birinchi o‘rinni egallagan taqdirda, aybdor tomon boshlang‘ich narx bo‘yicha aniqlangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining 6 foizi miqdorida akseptsiz tartibda jarima sanksiyalarini to‘laydi.

Tanlov g‘olibining aybi bilan tanlov bayonnomasi shakllantirilgan kundan boshlab 5 ish kuni ichida Bitim tuzilmagan yoki Bitim tuzilgandan keyin bitimni amalga oshirish rad etilgan yoxud tanlov g‘olibining aybi bilan Bitimda kelishilgan muddatlarda bitim amalga oshirilmagan hollarda jarima sanksiyalarini undirish Birja HKKP tomonidan birja Boshqaruvining tegishli qarori asosida boshlang‘ich narx bo‘yicha aniqlangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining 6 foizi miqdorida oldindan depozitga qo‘yilgan mablag‘lar summasidan akseptsiz tartibda amalga oshiriladi. Jarima sanksiyalari quyidagi tomonlarga to‘lanadi:

• sotuvchiga - 5% (besh foiz);
• Birjaga - 0,5% miqdorida;
• sotuvchi brokeriga - 0,5% miqdorida".

(655-8-19-bandlar). "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (25.03.2022 yildagi 6-son bayonnoma) ga muvofiq tahrirda to‘ldirildi va bayon etildi.

655-8-19-1. Tanlov g‘olibining aybi bilan tanlov bayonnomasi shakllantirilgan kundan boshlab 5 ish kuni ichida Bitim tuzilmagan yoki Bitim tuzilgandan keyin bitimni amalga oshirish rad etilgan yoxud tanlov g‘olibining aybi bilan Bitimda kelishilgan muddatlarda bitim amalga oshirilmagan hollarda jarima sanksiyalarini undirish Birja HKKP tomonidan birja Boshqaruvining tegishli qarori asosida boshlang‘ich narx bo‘yicha aniqlangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining 6 foizi miqdorida oldindan depozitga qo‘yilgan mablag‘lar summasidan akseptsiz tartibda amalga oshiriladi. Jarima sanksiyalari quyidagi tomonlarga to‘lanadi:

• sotuvchiga - 5% (besh foiz);
• Birjaga - 0,5% miqdorida;
• sotuvchi brokeriga - 0,5% miqdorida.

(655-8-19-1-bandlar) "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (25.03.2022 y.

655-8-19-2. Sotuvchining aybi bilan tanlov bayonnomasi tuzilgan kundan boshlab 5 ish kuni ichida Bitim tuzilmagan yoki Bitim tuzilgandan so‘ng bitimni amalga oshirish rad etilgan yoxud Bitimda kelishilgan muddatlarda bitim amalga oshirilmagan taqdirda, jarima sanksiyalarini undirish quyida ko‘rsatilgan tartibda amalga oshiriladi:

Sotuvchi 5 ish kuni ichida jarima sanksiyalarini akseptsiz tartibda, Birja Boshqaruvining tegishli qarori asosida boshlang‘ich narx bo‘yicha aniqlangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining 6 foizi miqdoridagi zarur pul mablag‘larini Birjaning HKKP ikkilamchi depozit hisobvarag‘iga o‘tkazish yo‘li bilan to‘laydi.

O‘z navbatida, Birjaning HKKP sotuvchidan pul mablag‘larini olgandan so‘ng 3 ish kuni ichida pul mablag‘larini quyidagi tomonlarga o‘tkazishni ta’minlaydi:

• Tanlov g‘olibi bo‘lgan xaridorga - 5 foiz miqdorida;
• Birjaga - 0,5% miqdorida;
• xaridor brokeriga - 0,5% miqdorida.

Sotuvchi jarima sanksiyalarini to‘lashdan bosh tortgan taqdirda nizolar sud tartibida hal etiladi.

(655-8-19-2-bandlar) "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (25.03.2022 yildagi 6-son bayonnoma) ga muvofiq tahrirda to‘ldirildi va bayon etildi.

655-8-19-3. Tanlovda ikkinchi o‘rinni egallagan talabgor sotuvchi yoki sotuvchi vakilining rasmiy taqdimnomasini olgan sanadan boshlab 5 ish kuni ichida Bitim tuzmagan yoki Bitim tuzilgandan so‘ng bitimni amalga oshirishni rad etgan yoxud tanlovda ikkinchi o‘rinni egallagan talabgorning aybi bilan Bitimda belgilangan muddatlarda bitimni amalga oshirmagan taqdirda; yoki sotuvchi yoki sotuvchining vakili tomonidan ikkinchi o‘rinni egallagan talabgorga 655-8-17-bandda belgilangan muddatlarda (2 ish kuni) tegishli Bitim tuzish bo‘yicha uning huquqi yuzaga kelishi to‘g‘risida rasmiy taqdimnoma taqdim etilmaganda yoki Bitim tuzilgandan so‘ng bitimni amalga oshirish rad etilganda yoxud sotuvchining aybi bilan Bitimda kelishilgan muddatlarda bitim amalga oshirilmaganda, aybdor tomon akseptsiz tartibda Birja Boshqaruvining tegishli qaroriga asosan boshlang‘ich narx bo‘yicha belgilangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketining 1 foizi miqdorida neustoyka to‘laydi.

Jarima sanksiyalarini undirish aybdor tomondan - tanlovda ikkinchi o‘rinni egallagan shaxsdan Birjaning HKKP tomonidan boshlang‘ich narx bo‘yicha aniqlangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketi qiymatining 1 foizi miqdorida oldindan deponentlangan pul mablag‘lari summasidan akseptsiz tartibda amalga oshiriladi.

Agar aybdor tomon sotuvchi bo‘lsa, u akseptsiz tartibda 5 ish kuni ichida boshlang‘ich narx bo‘yicha aniqlangan qimmatli qog‘ozlar umumiy paketining 1% miqdoridagi pul mablag‘larini Birjaning TIF Milliy bankidagi HKKP ikkilamchi depozit hisobvarag‘iga o‘tkazishni ta’minlaydi.

Sotuvchi jarima sanksiyalarini to‘lashdan bosh tortgan taqdirda nizolar sud tartibida hal etiladi.

(birinchi qism 655-8-19-3-bandlar bilan to‘ldirilgan va Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2022 yil 25 martdagi 6-sonli bayonnoma) qarorga asosan tahrirda bayon etilgan. (655-8-20,21-bandlar Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2023 yil 19 oktyabrdagi 8-sonli bayonnoma) qarorga asosan chiqarilgan).

58-2-§. Buyurtma turlari va YaDTK savdo tizimining muzokaralar auksioni rejimi bo‘limlariga buyurtmalarni kiritish shartlari

655-9. "Aksept" modulini qo‘llagan holda "uzluksiz ikki tomonlama auksion" texnologiyasi bo‘yicha ishlaydigan YaDTK savdo tizimi ko‘rsatilgan bo‘limlarda qimmatli qog‘ozlar paketlarini blok-treyding rejimida sotish uchun faqat quyidagi turdagi buyurtmalarni berishni nazarda tutadi:

• sotish uchun manzilli buyurtmalar va sotib olish uchun muqobil buyurtmalar.

655-10. Manzilsiz sotish va sotib olish buyurtmalari YaDTK Savdo tizimi tomonidan ijroga qabul qilinmaydi.

655-11. Sotish uchun manzilli buyurtmanomalar, shuningdek sotib olish uchun muqobil buyurtmanomalar mijozning topshirig‘iga binoan harakat qiluvchi Birja a’zolarining treyderlari tomonidan bitta lot (paket) bilan qo‘yiladigan qimmatli qog‘ozlar sonini, muzokaralar davomida kelishilgan qimmatli qog‘oz birligining narxini, buyurtmanoma summasini va Qoidalarda nazarda tutilgan boshqa parametrlarni ko‘rsatgan holda beriladi.

655-12. Birja a’zolarining treyderlari Birja boshqaruvi tomonidan tasdiqlangan savdolar jadvaliga muvofiq savdo sessiyasi davomida ko‘rsatib o‘tilgan seksiyalarda bitimlar tuzish uchun buyurtmanomalar kiritishlari mumkin.

655-13. Bitimlarni amalga oshirish uchun buyurtmalar faqat Birja a’zolarining treyderlari tomonidan "hammasi va darhol" turidagi nostandart lot shaklida ishchi terminallardan elektron shaklda kiritiladi.

655-14. Birja a’zosining treyderi tomonidan sotuvga qo‘yiladigan qimmatli qog‘ozlar soni, Savdo qoidalarida to‘g‘ridan-to‘g‘ri nazarda tutilgan hollardan tashqari, ariza berilgan sanada chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar umumiy sonining kamida 1 foizini tashkil etishi kerak.

Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (20.05.2025 yildagi 9-son bayonnoma) qarorga asosan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

655-15. Muzokaralar auksioni rejimida ishlaydigan barcha bo‘limlarda Birja a’zosi tomonidan YaDTK savdo tizimiga kiritilgan savdo buyurtmalari bir tomonlama yoki ikki tomonlama bo‘lishi mumkin.

655-16. Muzokaralar auksioni rejimida ishlovchi barcha seksiyalardagi bir tomonlama manzilli buyurtmalar mijozlarning buyruqlariga muvofiq Birja a’zolarining treyderlari tomonidan YaDTK savdo tizimiga kiritiladi:

• yoki faqat qimmatli qog‘ozlarni sotishga;
• yoki faqat qimmatli qog‘ozlarni sotib olish uchun.

655-17. Birja a’zolarining treyderlari yoki ularning mijozlari muzokaralar auksioni rejimida ishlaydigan barcha seksiyalarda bir tomonlama buyurtmalarni YaDTK savdo tizimiga kiritishdan oldin, ushbu Qoidalarda bayon etilgan turli xil aloqa usullaridan foydalangan holda muzokaralar rejimida kontragentlarni qidirishni amalga oshiradilar.

655-18. Muzokaralar o‘tkazilgandan va bitim bo‘yicha kontragent aniqlangandan hamda bo‘lajak bitim parametrlari kelishib olingandan so‘ng, Birja a’zolarining treyderlari YaDTK savdo tizimiga manzilli arizalarni kiritadilar.

655-19. Muzokaralar auksioni rejimida ishlovchi barcha seksiyalarda ikki tomonlama manzilli buyurtmalar bir Birja a’zosining ikki treyderi tomonidan qimmatli qog‘ozlarni sotish va sotib olish uchun Savdo tizimiga kiritiladi.

655-20. Muzokaralar auksioni rejimida ishlaydigan barcha seksiyalarda ikki tomonlama manzilli buyurtmani kiritishga Birja a’zosida kamida ikkita treyder mavjud bo‘lgan taqdirda yo‘l qo‘yiladi, ulardan biri sotish uchun, ikkinchisi esa sotib olish uchun buyurtmanoma beradi.

655-21. Muzokaralar auksioni rejimida ishlovchi barcha seksiyalarda ikki tomonlama manzilli buyurtmalarni qo‘yishda, Birja a’zosi faqat turli mijozlardan bitta emitentning qimmatli qog‘ozlarini sotib olish va sotish bo‘yicha buyruqlarni bajarishga haqli.

655-22. Muzokaralar auksioni rejimida ishlaydigan barcha seksiyalarda Birja a’zosining treyderlari tomonidan YaDTK savdo tizimiga ikki tomonlama buyurtmanomalar kiritilishini ta’minlash uchun uning mijozlari (sotuvchi va xaridor) Birja a’zosiga bo‘lajak bitim shartlari to‘g‘risidagi muzokaralar natijasida tuzilgan, asosiy parametrlarni (emitentning nomi, paketdagi qimmatli qog‘ozlar soni, qimmatli qog‘oz birligining narxi, ustav fondidagi ulush va boshqalar) o‘z ichiga olgan dastlabki bitimni yozma shaklda taqdim etadi.

Ikki tomonlama buyurtmalar berilgan taqdirda, dastlabki kelishuvni olish uchun mijozlar (sotuvchi va xaridor) bilan brokerlik va depozitar xizmat ko‘rsatish to‘g‘risida tegishli shartnoma tuzgan Birja a’zosi javob beradi.

Birja a’zolari tomonidan ikki tomonlama buyurtmalar berilgan taqdirda, Birja a’zolari tomonidan sotuvchilar va xaridorlarning dastlabki kelishuvi olinganligi yoki olinmaganligi uchun Birja javobgar bo‘lmaydi.

655-23. Dastlabki kelishuvni olgandan so‘ng, Birja a’zosi o‘z treyderlari orqali mijozlarning buyurtmalarini bajarish uchun ikki tomonlama manzilli buyurtmalarni kiritishni ta’minlaydi.

655-24. Qimmatli qog‘ozlarni sotish uchun manzilli buyurtmanomada ushbu bo‘limda quyidagi asosiy parametrlar ko‘rsatilishi kerak:

• Birja a’zosining kodi (identifikatori);
• birja a’zosining treyder raqami;
• ariza turi - savdo bo‘limiga ko‘rsatma;
• arizaning yo‘nalishi - sotish;
• qimmatli qog‘ozlar emitentining nomi;
• Markaziy depozitariy tomonidan berilgan qimmatli qog‘oz kodi;
• qimmatli qog‘oz turi - (aksiya, obligatsiya);
• bitta paketda (lotda) sotuvga qo‘yiladigan qimmatli qog‘ozlar soni (birlikda);
• qimmatli qog‘oz birligining taklif narxi;
• hisoblash kodi (T+2);
• ariza holati - bitta paketda sotish uchun ko‘rsatma;
• ariza yuborilgan kontragentni ko‘rsatish.

655-25. Savdo tizimi berilgan manzilli buyurtmalar asosida ushbu bo‘limda avtomatik ravishda quyidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan Sotish uchun buyurtmalar ro‘yxatini shakllantiradi:

• ariza raqami;
• ariza topshirilgan sana;
• arizaning asl holati;
• Markaziy depozitariy tomonidan berilgan qimmatli qog‘oz kodi;
• hisob raqami;
• mijozning nomi;
• qimmatli qog‘oz emitentining nomi;
• operatsiya turi;
• sotish uchun buyurtmadagi qimmatli qog‘oz birligining milliy yoki xorijiy valyutadagi narxi;
• sotish uchun arizadagi qimmatli qog‘ozlar soni (birlikda);
• kontragentning BK raqami;
• kontragentning BK treyderi raqami.

655-26. Qimmatli qog‘ozlarni sotib olish uchun manzilli buyurtma ushbu bo‘limning Buyurtmalar ro‘yxatida ko‘rsatilgan sotuvga qarshi buyurtmaning parametrlarini tasdiqlaydi, bunda birja a’zosi-xaridorning treyderi YaDTK savdo tizimiga tegishli tasdiqlash buyrug‘ini kiritadi.

655-27. Qimmatli qog‘ozlar egasining topshirig‘i asosida faoliyat yurituvchi Birja a’zosining treyderi tomonidan YaDTK savdo tizimiga kiritilgan qimmatli qog‘ozlarni sotish uchun manzilli buyurtmanoma xaridor mijozning topshirig‘i asosida faoliyat yurituvchi Birja a’zosining treyderiga yo‘naltirilgan muqobil buyurtmanoma hisoblanadi.

655-28. Mijoz-xaridorning topshirig‘i asosida faoliyat yurituvchi Birja a’zosining treyderi tomonidan YaDTK savdo tizimiga kiritilgan qimmatli qog‘ozlarni sotib olish uchun manzilli buyurtmanoma qimmatli qog‘ozlar egasining topshirig‘i asosida faoliyat yurituvchi Birja a’zosining treyderiga yo‘naltirilgan muqobil buyurtmanoma hisoblanadi.

655-29. YaDTK savdo tizimining ushbu bo‘limidagi Buyurtmalar ro‘yxatida joylashgan bitimlarni amalga oshirish uchun buyurtmalar Birja a’zosining treyderi tomonidan savdo tizimiga tegishli buyruqni kiritish orqali olib tashlanishi mumkin.

655-30. Sotish uchun manzilli buyurtmanomadagi taklif narxi qimmatli qog‘ozlar egasi tomonidan mustaqil ravishda va Birjaning kotirovka narxidan va joylashtirish sanasidagi spred miqdoridan qat’i nazar belgilanadi.

655-31. Talab qilingan narx va sotuvga qarshi buyurtmaga javoban sotib olish uchun manzilli buyurtmadagi kelishilgan narx xaridor tomonidan mustaqil ravishda va birjaning kotirovka narxidan va joylashtirish sanasidagi spred miqdoridan qat’i nazar belgilanadi.

655-32. Sotuvchi (qimmatli qog‘ozlar egasi) tomonidan savdolarga qo‘yiladigan sotuvga mo‘ljallangan buyurtmanomada qimmatli qog‘ozlar mavjudligini tasdiqlash Birja a’zosi tomonidan bevosita mijozning depozitariy modulida joylashgan qimmatli qog‘ozlar balansidan amalga oshiriladi.

655-33. Xarid qilish uchun manzilli buyurtmanomada T+2 hisob-kitob kodi qo‘llaniladi, bunda xaridorni ifodalovchi Birja a’zosi o‘zining TIF Milliy bankidagi hisob raqamida bitimni qoplash uchun zarur pul mablag‘lari summasini ta’minlashi kerak.

§58-3. YaDTK savdo tizimidagi muzokaralar auksioni rejimidagi seksiyalarda qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar tuzish tartibi

655-34. Muzokaralar auksioni rejimidagi seksiyalarda qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar Birja a’zolarining treyderlari tomonidan berilgan, Birja a’zolarining treyderlari tomonidan o‘zlarining ishchi terminallaridan kiritilgan qimmatli qog‘ozlarni sotish va sotib olishga qarshi manzilli buyurtmanomalar asosida tuziladi.

655-35. Qimmatli qog‘ozlar bilan bitim tuzish arizalarning turlari, soni va parametrlariga qarab bir necha bosqichda amalga oshiriladi:

• a) birinchi bosqichda sotuvchi va xaridorni ifodalovchi Birja a’zolari treyderlari bo‘lajak bitimni kelishish bo‘yicha muzokaralar olib boradilar;
• b) ikkinchi bosqichda, bo‘lajak bitim parametrlari kelishilgandan so‘ng, sotuvchining Birja a’zosi treyderi Savdo tizimiga bitim bo‘yicha tanlangan kontragentni ko‘rsatgan holda manzilli ariza beradi - xaridorning Birja a’zosi raqamini va uning treyderi raqamini ko‘rsatadi;
• v) uchinchi bosqichda javob tariqasida xaridorning Birja a’zosi treyderi (tanlangan kontragent) bitim parametrlarini tasdiqlaydi va Savdo menyusiga buyurtmani tasdiqlash buyrug‘ini kiritish orqali bitimni akseptlaydi;
• g) keyingi bosqichda xaridorning Birja a’zosi treyderini tasdiqlash buyrug‘i kiritilgandan so‘ng, Savdo tizimi tomonidan bitim avtomatik tarzda qayd etiladi va ro‘yxatdan o‘tkaziladi.

§58-4. Birja savdolari yakunlarini sarhisob qilish hamda YaDTK Savdo tizimining "Nego Board" muzokaralar auksioni rejimidagi bo‘limlarida pul hisob-kitoblarini tashkil etish va qimmatli qog‘ozlarni yetkazib berish

(§58-4-paragraf nomi Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2023 yil 19 oktyabrdagi 8-son bayonnoma) qarorga asosan o‘zgartirildi va tahrirda bayon etildi.

655-36. Bitimni ro‘yxatdan o‘tkazish YAITK savdo tizimi tomonidan avtomatik rejimda, joriy savdo sessiyasi uchun tartib raqami berilgan va savdo sanasi aks ettirilgan holda amalga oshiriladi.

655-37. YaDTK savdo tizimida tuzilgan bitimlar qimmatli qog‘ozlarning oldi-sotdi shartnomasi (6d-ilova) bilan rasmiylashtiriladi, u bitimlarni imzolash modulida ERIni qo‘llagan holda brokerlik kompaniyalari - Birja a’zolari tomonidan imzolanadi.

(655-37-bandlar Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2023 yil 19 oktyabrdagi 8-son bayonnoma) qarorga asosan tahrirda bayon etilgan.

655-38. Oldi-sotdi shartnomalari shaklida rasmiylashtirilgan bitimlar Birja Makleriatining ma’lumotlar bazasiga kelib tushadi va belgilangan tartibda saqlanadi.

655-39. Birja bitimi ro‘yxatdan o‘tkazilgandan keyin xaridor (xaridorning vositachisi) birja bitimining butun summasini va birja savdolariga xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlarning vositachilik haqi qiymatini ushbu Qoidalarda belgilangan muddatlarda to‘lashi shart.

655-40. Bitim uchun to‘lov xaridor tomonidan T+2 hisob-kitob kodi rejimidan kelib chiqqan holda, bitimni qoplash uchun zarur bo‘lgan summada Birja a’zosining TIF Milliy bankidagi hisob raqamiga pul mablag‘larini o‘tkazish yo‘li bilan amalga oshiriladi.

655-41. Bitishuv amalga oshirilgandan so‘ng, Birja a’zosi T+2 hisob-kitob kodi rejimidan kelib chiqib, bitishuvni qoplash uchun pul mablag‘larini o‘tkazishni ta’minlaydi:

a) milliy valyutada o‘zaro hisob-kitoblar amalga oshirilganda, quyidagi bitimlar uchun 2-sonli "Nego Board" muzokara auksioni rejimidagi seksiyada va 6-sonli "Nego Board" muzokara auksioni rejimidagi seksiyada, Birjaning TIF Milliy bankidagi HKKP ikkilamchi depozit hisobvarag‘iga pul mablag‘larini o‘tkazish yo‘li bilan;

b) 9-sonli "Nego Board" muzokaralar auksioni rejimida seksiyada xorijiy valyutada sotish uchun buyurtma berilganda va xaridor (O‘zbekiston Respublikasi norezidenti) tomonidan bitim uchun xorijiy valyutada to‘lov amalga oshirilganda - sotuvchining buyurtmasida ko‘rsatilgan xorijiy valyutadagi pul mablag‘larini Birjaning TIF Milliy bankidagi HKKP maxsus hisobvarag‘iga o‘tkazish yo‘li bilan.

Izoh: 9-seksiyadagi savdolar O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 2 sentyabrdagi PF-5177-son "Valyuta siyosatini liberallashtirish bo‘yicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi Farmoniga asosan to‘xtatilgan. "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (28.05.2021 yildagi 6-son bayonnoma) bilan tasdiqlangan.

655-42. Hisob-kitob kodi T+2 bo‘lgan bitimlar bo‘yicha qimmatli qog‘ozlarni yetkazib berish "Toshkent" RFBda hisob-kitob-kilring operatsiyalarini o‘tkazish qoidalarida belgilangan "to‘lovga qarshi yetkazib berish" tamoyilidan kelib chiqqan holda muddatlarda amalga oshiriladi.

655-43. Xaridor (xaridorning vositachisi) tomonidan to‘lov muddati buzilgan taqdirda birja bitimi "Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida"gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq haqiqiy emas deb hisoblanadi.

XIV-2. YaDTK TIZIMIDA DAVLAT AKSIYALARINI "TOSHKENT" RFBGA SOTISH TARTIBI

(yangi XIV-2-bob kiritildi. Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (27.08.2019 yildagi 1-son bayonnoma) qarorga muvofiq tahrirda bayon etilgan.

§58-4-1. Umumiy qoidalar

655-44. YaDTKning savdo va brokerlik tizimlarida davlat aksiyalarini sotish quyidagi usullar bilan amalga oshirilishi mumkin:

• butun paket to‘liq, ya’ni nostandart lot bilan savdoga qo‘yilganda - Savdo tizimining muzokaralar auksioni rejimida ishlaydigan bo‘limida - 2-sonli "Nego Board"da;
• paketni brokerlik tizimida ommaviy joylashtirish usuli bilan standart lotlarda (bitta lot - bitta aksiya) joylashtirishda va keyinchalik bitimlarni YaDTK Savdo tizimida qayd etish va ro‘yxatdan o‘tkazishda.

Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (20.05.2025 yildagi 9-son bayonnoma) qarorga asosan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

655-45. Butun paketni, ya’ni nostandart lotni Savdo tizimining muzokaralar auksioni rejimida ishlaydigan "Nego Board" 2-seksiyasiga qo‘yish bir necha bosqichda amalga oshiriladi:

• sotuvchi tomonidan YaDTK savdo tizimida bo‘lajak bitim parametrlarini aniqlash maqsadida operatsiyalar o‘tkazish, shu jumladan boshlang‘ich narxni va paketni sotishning mumkin bo‘lgan qo‘shimcha shartlarini aniqlash;
• bo‘lajak bitim (oferta) shartlari to‘g‘risidagi e’lonlarni Birja a’zosi - sotuvchining veb-saytida va "Toshkent" RFB veb-saytida e’lon qilish;
• YaDTK Savdo tizimida bitim tuzish huquqi uchun potensial xaridorni aniqlash tartibi;
• sotuvchi va potensial xaridor o‘rtasida YaDTK savdo tizimida bo‘lajak bitimni amalga oshirish shartlari to‘g‘risida kelishuv tuzish;
• Birja a’zosi - sotuvchi treyderlari va Birja a’zosi - potensial xaridor treyderlari tomonidan manzilli buyurtmalarni kiritish;
• YaDTK savdo tizimida manzilli buyurtmalar bo‘yicha bitimlarni qayd etish va tuzish; bitimlarni imzolash modulida brokerlik kompaniyalari - Birja a’zolari tomonidan ERIni qo‘llagan holda oldi-sotdi shartnomalarini rasmiylashtirish.

(655-45-bandlar Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi (2023 yil 19 oktyabrdagi 8-son bayonnoma) qarorga asosan tahrirda bayon etilgan.

655-46. Brokerlik tizimida ommaviy taklif usulidan foydalangan holda paketni standart lotlar (bitta lot - bitta aksiya) bilan joylashtirish va keyinchalik bitimlarni YaDTK Savdo tizimida qayd etish va ro‘yxatdan o‘tkazish bir necha bosqichda amalga oshiriladi:

• Sotuvchi tomonidan YaDTK Savdo tizimida bo‘lajak bitim parametrlarini aniqlash maqsadida savdo oldi operatsiyalarini o‘tkazish;
• davlat aksiyalari paketini tasarruf etuvchi davlat aksiyalarini birja savdolariga qo‘yish bo‘yicha tegishli shartnomaga ega bo‘lgan vakolatli broker timsolida obuna tashkilotchisini belgilash;
• potensial xaridorlardan arizalar qabul qilinadigan obuna muddatini belgilash;
• xaridorlardan arizalar qabul qilinadigan obuna narxi taklifining yuqori va quyi diapazonini aniqlash;
• aksiyalarni ommaviy taklif o‘tkazish orqali sotishda eng yuqori taklif narxining ustuvorligini hisobga olgan holda auksion turini tanlash;
• Birja savdo tizimida ommaviy taklifni o‘tkazishda bitimlarni bajarish va ro‘yxatdan o‘tkazish kunini belgilash;
• T+2 hisob-kitob kodini hisobga olgan holda kliring va tomonlarning majburiyatlarini bajarish (pul mablag‘larini, shuningdek, qimmatli qog‘ozlarni bitimlarning tegishli tomonlariga to‘lash va o‘tkazish);
• sotuvchi va xaridor tomonidan ERIni qo‘llagan holda aksiyalarning oldi-sotdi shartnomalarini rasmiylashtirish.

§58-4-2. Savdo tizimining muzokaralar auksioni rejimida ishlovchi 2-sonli "Nego Board" bo‘limida davlat aksiyalarini sotishning o‘ziga xos xususiyatlari

("Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (28.05.2021 yildagi 6-son bayonnoma) bilan tasdiqlangan.

655-47. Davlat aksiyalarining butun paketini, ya’ni nostandart lotni sotuvga qo‘yishda potensial xaridorni aniqlash orqali, sotuvchining brokeri tomonidan ommaviy oferta qo‘yish va uni Fond birjasining Savdo tizimining 2-sonli "Nego Board" (Nego BQMP) muzokaralar auksioni rejimida ishlovchi seksiyasida bitimlarni amalga oshirish uchun buyurtmanomalarni qabul qilish bo‘yicha Maxsus platformasiga joylashtirish yo‘li bilan, ushbu Savdo qoidalarining §58-1-1-bandida ko‘rsatilgan qoidalarga muvofiq ishlovchi potensial xaridorni aniqlash orqali amalga oshiriladi, ushbu bandning ikkinchi qismida ko‘rsatilgan hollar bundan mustasno.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti, Vazirlar Mahkamasi va Davlat mulkini sotishda tender savdolarini o‘tkazish bo‘yicha davlat komissiyasining davlat aksiya paketlarini investor bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar tuzish orqali sotish to‘g‘risidagi qarorlari mavjud bo‘lgan hollarda, bunday paketlarni sotish fond birjasining Bitimlarni qabul qilish bo‘yicha maxsus platformasida potensial xaridorni aniqlamasdan, muzokaralar auksioni rejimida ishlovchi Savdo tizimining "Nego Board" seksiyasida bitimlar tuzish orqali amalga oshirilishi mumkin.

("Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (18.02.2022 yildagi 5-son bayonnoma) bilan to‘ldirildi va tahrirda bayon etildi.

655-47-1. Birja a’zosi - sotuvchining brokeri tomonidan sotuvchining tegishli topshirig‘ida ko‘rsatilgan muddatlarda BQMPda davlat aksiyalar paketini sotish uchun oferta parametrlari kiritiladi.

Sotuvchining brokeri tomonidan Nego BQMPda davlat aksiyalari paketini sotish uchun oferta qo‘yilgan sana fond birjasida ommaviy savdolar boshlangan sana hisoblanadi.

655-62-1-bandlar "Toshkent" RFBda qimmatli qog‘ozlar savdosi qoidalariga Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan o‘zgartirish va qo‘shimchalar"ga (28.05.2021 yildagi 6-son bayonnoma) asosan o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilgan.